Slides

Tranh vẽ - Mai Ly k7

Trường Sở

(Trần Nam Bình k2 biên soạn)

Muốn hiểu tại sao trường Trung Học KMTĐ lại được xây dựng tại một địa điểm cô lập, cách xa trung tâm thành phố, chúng ta cần biết thêm về dự án thành lập Trung tâm Đại học Thủ Đức (ĐHTĐ). Vào cuối thập niên 1950, tám trường đại học của Viện Đại Học Sài Gòn (Sư Phạm, Văn, Luật, Khoa học, Y, Nha, Dược & Kiến Trúc)[1] nằm rải rác khắp nơi trong thành phố. Vào khoảng năm 1961 Chính phủ Việt Nam Đệ Nhất Cộng Hoà bắt đầu dự án Trung tâm ĐHTĐ dựa theo mô hình campus của các viện đại học Mỹ (xem Đỗ Bá Khê 1995, trang 5). Mục đích của dự án là mang tám  trường đại học của Viện Đại Học Sài Gòn về một địa điểm ngày xưa là một đồn điền cao su trên Thủ Đức, nằm gần Xa lộ Thủ Đức–Biên Hoà.  Làng ĐHTĐ cũng nằm trong dự án này.

Lựa chọn địa điểm xây cất một cơ sở mới, tân tiến cho KMTĐ và ĐHSP Sài Gòn cho phù hợp với kế hoạch cải tổ giáo dục quốc gia đã cần khá nhiều suy xét và thời gian, và gặp một số trở ngại. Trung tâm Kỹ Thuật Phú Thọ, Làng ĐHTĐ và Trung Tâm ĐHTĐ là ba địa điểm đã được Bộ Giáo Dục cứu xét chọn lựa cho việc xây cất trường KMTĐ và ĐHSP Sài Gòn (ĐHSP Sài Gòn 1966, trang 41; Huỳnh Văn Nhì 2012, trang 4-5). Bộ Giáo Dục cuối cùng đã quyết định chọn Trung Tâm ĐHTĐ làm nơi xây cất trường KMTĐ và trường sở mới cho ĐHSP Sài Gòn (có lẽ vào năm 1962). Lợi thế chính của Trung tâm ĐHTĐ có là đất đai rộng rãi, thuận lợi cho việc xây cất trường sở quy mô. Bất lợi chính là thiếu thốn hạ tầng cơ sở.

Theo lời kể của Giáo sư Lê Văn (nguyên Khoa trưởng ĐHSP Huế 1958–64, sau chuyển về làm Phó Khoa Trưởng ĐHSP Sài Gòn) thì năm 1959 USAID/Education tài trợ một ngân khoản đầu tiên là 80 triệu đồng (theo thời giá lúc bấy giờ) dành riêng để xây cất và thiết bị KMTĐ và ĐHSP Sài Gòn mới, nhưng phải dùng hết trong vòng ba năm (xem Lê Văn 2005).  Tuy nhiên, vì thời gian cứu xét để quyết định chọn lựa địa điểm kéo dài, 50 triệu đồng của ngân khoản đầu tiên nói trên được chuyển sang ngân sách xây cất Kiểu Mẫu Huế và ĐHSP Huế (xem Lê Văn 2005). Vì thế, Kiểu Mẫu Huế ra đời trước KMTĐ một năm.

Trường Trung Học KMTĐ được xây dựng tại Trung Tâm ĐHTĐ thuộc Xã Linh Xuân Thôn, Quận Thủ Đức, Tỉnh Gia Định, cách Sài Gòn 16 cây số và cách Xa lộ Thủ Đức–Biên Hoà khoảng một cây số.  Diện tích xây dựng là 5107 mét vuông và người vẽ kiểu trường là Kiến trúc sư Ngô Viết Thụ, Khôi nguyên La Mã 1955, cũng là người vẽ kiểu Dinh Độc Lập và trường Trung Học Kiểu Mẫu Huế. Theo các số liệu chính thức (xem ĐHSP Sài Gòn, 1966, trang 41), viên đá xây cất đầu tiên được đặt vào ngày 26/5/1963, công việc xây cất hoàn tất ngày 30/3/1964, với ngân khoản thành lập KMTĐ gồm 40 triệu đồng cho xây cất (tài khoá 1963), 6 triệu đồng cho thiết bị (tài khoá 1964) và 7 triệu đồng cho xưởng CKN & hàng rào (tài khoá 1965).

 

                       Trường KMTĐ chụp từ trên không, 1965.

 Khu xây dựng đầu tiên (Huỳnh Văn Nhì 2012, trang 6-8) bao gồm:

Tòa nhà A (một trệt, hai lầu): Trường ĐHSP Sài Gòn mới với 40 phòng học, ba phòng thí nghiệm và tám văn phòng).

Đại Giảng Đường: với 1200 chỗ ngồi, sân khấu, phòng chiếu phim, phòng thính thị dể học ngoại ngữ, phòng tắm và khu vệ sinh.

 

 Đại Giảng Đường

Tòa nhà B (một trệt, hai lầu): dành cho các môn hướng nghiệp.

Tòa nhà C (một trệt, hai lầu): dành cho các môn học phổ thông.  Hai lầu gồm 30 phòng học và sáu phòng thí nghiệm (lý, hóa, vạn vật).  Tầng trệt gồm phòng Họp Giáo sư, phòng Giám học, Thư viện, phòng Hội họa, phòng Âm nhạc và phòng Hướng dẫn Khải đạo.

Khu Văn Phòng D: gồm phòng Hiệu trưởng, phòng Học sinh vụ, phòng Giám thị, Kho Vật tư, vv.

Đầu năm 1971, trường xin được ngân sách khoảng 30 triệu đồng và tài trợ của USAID/Education. Nhờ đó, nhà trường đã xây dựng thêm:

Câu lạc bộ (tại khu đất dầu tòa nhà C): chứa được 600 học sinh.

Xưởng CKN (cuối tòa nhà B và sau Đại Giảng Đường): với các xưởng gỗ, cơ khí, ấn loát, phòng tối, phòng Kỹ nghệ Họa.

 

 Xưởng Công Kỹ Nghệ

Hàng rào bao bọc khuôn viên trường với cột, khung bằng ống nước thép và rào lưới.

Nói chung, trường được xây cất theo tiêu chuẩn rất cao, tương đương như các trường trung học tiền tiến trên thế giới lúc bấy giờ.  Tuy nhiên, theo thời gian phương tiện vật chất của trường có phần đi xuống, có lẽ vì thiếu ngân sách bảo trì.  Hơn nữa, trên thực tế, ĐHSP Sài Gòn không bao giờ dời lên khuôn viên Thủ Đức như quy hoạch.

Hạ tầng cơ sở là một điểm yếu trong dự án xây dựng trường Trung Học KMTĐ.  Địa điểm xây cất trường KMTĐ nguyên thủy là một nơi hoang vắng.  Thế mà, không thấy tài liệu nào nhắc đến ngân sách cho hạ tầng cơ sở như điện và nước khi bắt đầu xây dựng trường.  Về điện, cho đến năm 1970, nhà trường phải sử dụng máy phát điện riêng chạy bằng dầu diesel do Giáo sư Công Kỹ nghệ Trần Cẩm Hồng và học sinh vận hành và tu bổ.  Về nước thì cho đến năm 1972 nhà trường phải dùng máy bơm nước giếng do nhóm các Bác tài xế xe buýt phụ trách.  Vì máy phát điện và máy bơm nước đã cũ nên nhiều khi máy hư, trường không có điện nước để sử dụng.

Đến năm 1970, nhà trường mới xin được ngân sách để xây dựng hệ thống điện lưới từ Quận Dĩ An, hoàn thành năm 1971.  Cuối năm 1972 KMTĐ mới xin kéo được nước máy về trường qua ống bơm từ Nhà máy Nước Hoá An về Nhà máy Lọc nước Thủ Đức (xem Huỳnh Văn Nhì 2012, trang 9).  Như vậy, sau một thế hệ học sinh, hạ tầng cơ sở của trường Trung học KMTĐ mới có thể xem như là ổn định.

  

Tài liệu Tham khảo

Đại Học Sư Phạm Sài Gòn (1966), Trường Trung-Học Kiểu-Mẫu Thủ-Đức, Niên-Khoá Đầu Tiên 1965–1966, Sài Gòn.

Đỗ Bá Khê, “The dificult path toward an integrated university and community college system in Vietnam”, trong A.H. Yee (chủ biên), East Asian Higher Education – Traditions and Transformations, International Association of University Press, Permagon, 1995.

Huỳnh Văn Nhì (2012), Lược sử  Trường Trung Học Kiểu Mẫu (1965–1975).

Lê Văn (2005), “Lịch sử Trung Học Kiểu Mẫu”, Diễn văn nhân buổi ra mắt Đặc San Màu Thời Gian 30 Năm, Khoá 4 Kiểu Mẫu Thủ Đức, Quận Cam, California, 14/05.

 


[1] Trường Kỹ Sư Phú Thọ là trường cao đẳng, trên nguyên tắc không nằm trong hệ thống Viện Đại Học Sài Gòn.

 

[Trở Lại Trang Trước]

Tìm Kiếm

Cách Sử Dụng Trang kieumauthuduc.org

Free business joomla templates